Το μονόγραμμα

Μια και η μέρα είναι αφιερωμένη στον Οδυσσέα Ελύτη δε θα μπορούσαμε να μην κάνουμε αναφορά σε ένα από τα αγαπημένα ποιήματα του, το Μονόγραμμα.

Το Μονόγραμμα είναι για πολλούς ένα από τα πιο ερωτικά ποιήματα που έχουν γραφτεί ποτέ και σίγουρα δύσκολα αφήνει κάποιον αναγνώστη ασυγκίνητο.

Γράφτηκε κατά τη διαμονή του Ελύτη στο Παρίσι (1969-1971) και δημοσιεύτηκε πρώτη φορά την Άνοιξη του 1971 στις Βρυξέλλες σε χειρόγραφη μορφή. Στην Ελλάδα τυπώθηκε το φθινόπωρο του 1972.

Αρχικά σκεφτόμουν να επιλέξω ένα ή δύο αποσπάσματα του, αλλά τελικά μου ήταν αδύνατο να διαλέξω, οπότε το παραθέτω ολόκληρο.

ΤΟ ΜΟΝΟΓΡΑΜΜΑ (1971)

Θα πενθώ πάντα -μ' ακούς;- για σένα,
μόνος, στον Παράδεισο

Ι

Θα γυρίσει αλλού τις χαρακιές
Της παλάμης, η Μοίρα, σαν κλειδούχος
Μια στιγμή θα συγκατατεθεί ο Καιρός

Πως αλλιώς, αφού αγαπιούνται οι άνθρωποι

Θα παραστήσει ο ουρανός τα σωθικά μας
Και θα χτυπήσει τον κόσμο η αθωότητα
Με το δριμύ του μαύρου του θανάτου.

II

Πενθώ τον ήλιο και πενθώ τα χρόνια που έρχονται
Χωρίς εμάς και τραγουδώ τ' άλλα που πέρασαν
Εάν είναι αλήθεια

Μιλημένα τα σώματα και οι βάρκες που έκρουσαν γλυκά
Οι κιθάρες που αναβόσβησαν κάτω από τα νερά
Τα «πίστεψέ με» και τα «μη»
Μια στον αέρα, μια στη μουσική

Τα δυο μικρά ζώα, τα χέρια μας
Που γύρευαν ν' ανέβουνε κρυφά το ένα στο άλλο
Η γλάστρα με το δροσαχί στις ανοιχτές αυλόπορτες
Και τα κομμάτια οι θάλασσες που ερχόντουσαν μαζί
Πάνω απ' τις ξερολιθιές, πίσω απ' τους φράχτες
Την ανεμώνα που κάθισε στο χέρι σου
Κι έτρεμε τρεις φορές το μωβ τρεις μέρες πάνω από τους καταρράχτες

Εάν αυτά είναι αλήθεια τραγουδώ
Το ξύλινο δοκάρι και το τετράγωνο φαντό
Στον τοίχο, τη Γοργόνα με τα ξέπλεκα μαλλιά
Τη γάτα που μας κοίταξε μέσα στα σκοτεινά

Παιδί με το λιβάνι και με τον κόκκινο σταυρό
Την ώρα που βραδιάζει στων βράχων το απλησίαστο
Πενθώ το ρούχο που άγγιξα και μου ήρθε ο κόσμος.

III

Έτσι μιλώ για σένα και για μένα

Επειδή σ' αγαπώ και στην αγάπη ξέρω
Να μπαίνω σαν Πανσέληνος
Από παντού, για το μικρό το πόδι σου μες στ' αχανή σεντόνια
Να μαδάω γιασεμιά - κι έχω τη δύναμη
Αποκοιμισμένη, να φυσώ να σε πηγαίνω
Μέσ' από φεγγερά περάσματα και κρυφές της θάλασσας στοές
Υπνωτισμένα δέντρα με αράχνες που ασημίζουνε

Ακουστά σ' έχουν τα κύματα
Πως χαϊδεύεις, πως φιλάς
Πως λες ψιθυριστά το «τι» και το «ε»
Τριγύρω στο λαιμό στον όρμο
Πάντα εμείς το φως κι η σκιά

Πάντα εσύ τ' αστεράκι και πάντα εγώ το σκοτεινό πλεούμενο
Πάντα εσύ το λιμάνι κι εγώ το φανάρι το δεξιά
Το βρεμένο μουράγιο και η λάμψη επάνω στα κουπιά

Ψηλά στο σπίτι με τις κληματίδες
Τα δετά τριαντάφυλλα, το νερό που κρυώνει
Πάντα εσύ το πέτρινο άγαλμα και πάντα εγώ η σκιά που μεγαλώνει
Το γερτό παντζούρι εσύ, ο αέρας που το ανοίγει εγώ
Επειδή σ' αγαπώ και σ' αγαπώ
Πάντα εσύ το νόμισμα κι εγώ η λατρεία που το εξαργυρώνει:

Τόσο η νύχτα, τόσο η βοή στον άνεμο
Τόσο η στάλα στον αέρα, τόσο η σιγαλιά
Τριγύρω η θάλασσα η δεσποτική
Καμάρα τ' ουρανού με τ' άστρα
Τόσο η ελάχιστή σου αναπνοή

Που πια δεν έχω τίποτε άλλο
Μες στους τέσσερις τοίχους, το ταβάνι, το πάτωμα
Να φωνάζω από σένα και να με χτυπά η φωνή μου
Να μυρίζω από σένα και ν' αγριεύουν οι άνθρωποι
Επειδή το αδοκίμαστο και το απ' αλλού φερμένο
Δεν τ' αντέχουν οι άνθρωποι κι είναι νωρίς, μ' ακούς
Είναι νωρίς ακόμη μες στον κόσμο αυτόν αγάπη μου

Να μιλώ για σένα και για μένα.

IV

Είναι νωρίς ακόμη μες στον κόσμο αυτόν, μ' ακούς
Δεν έχουν εξημερωθεί τα τέρατα, μ' ακούς
Το χαμένο μου αίμα και το μυτερό, μ' ακούς
Μαχαίρι
Σαν κριάρι που τρέχει μες στους ουρανούς
Και των άστρων τους κλώνους τσακίζει, μ' ακούς
Είμ' εγώ, μ' ακούς
Σ' αγαπώ, μ'ακούς
Σε κρατώ και σε πάω και σου φορώ
Το λευκό νυφικό της Οφηλίας, μ' ακούς
Που μ' αφήνεις, που πας και ποιος, μ' ακούς

Σου κρατεί το χέρι πάνω απ' τους κατακλυσμούς

Οι πελώριες λιάνες και των ηφαιστείων οι λάβες
Θα 'ρθει μέρα, μ' ακούς
Να μας θάψουν, κι οι χιλιάδες ύστερα χρόνοι
Λαμπερά θα μας κάνουν πετρώματα, μ' ακούς
Να γυαλίσει επάνω τους η απονιά, μ' ακούς
Των ανθρώπων
Και χιλιάδες κομμάτια να μας ρίξει

Στα νερά ένα ένα, μ' ακούς
Τα πικρά μου βότσαλα μετρώ, μ' ακούς
Κι είναι ο χρόνος μια μεγάλη εκκλησία, μ' ακούς
Όπου κάποτε οι φιγούρες
Των Αγίων
Βγάζουν δάκρυ αληθινό, μ' ακούς
Οι καμπάνες ανοίγουν αψηλά, μ' ακούς
Ένα πέρασμα βαθύ να περάσω
Περιμένουν οι άγγελοι με κεριά και νεκρώσιμους ψαλμούς
Πουθενά δεν πάω, μ' ακούς
Ή κανείς ή κι οι δύο μαζί, μ' ακούς

Το λουλούδι αυτό της καταιγίδας και, μ' ακούς
Της αγάπης
Μια για πάντα το κόψαμε
Και δε γίνεται ν' ανθίσει αλλιώς, μ' ακούς
Σ' άλλη γη, σ' άλλο αστέρι, μ' ακούς
Δεν υπάρχει το χώμα, δεν υπάρχει ο αέρας
Που αγγίξαμε, ο ίδιος, μ' ακούς

Και κανείς κηπουρός δεν ευτύχησε σ' άλλους καιρούς

Από τόσον χειμώνα κι από τόσους βοριάδες, μ' ακούς
Να τινάξει λουλούδι, μόνο εμείς, μ' ακούς
Μες στη μέση της θάλασσας

Από μόνο το θέλημα της αγάπης, μ' ακούς
Ανεβάσαμε ολόκληρο νησί, μ' ακούς
Με σπηλιές και με κάβους κι ανθισμένους γκρεμούς
Άκου, άκου
Ποιος μιλεί στα νερά και ποιος κλαίει -ακούς;
Ποιος γυρεύει τον άλλο, ποιος φωνάζει -ακούς;
Είμ' εγώ που φωνάζω κι είμ' εγώ που κλαίω, μ' ακούς
Σ' αγαπώ, σ' αγαπώ, μ' ακούς.

V

Για σένα έχω μιλήσει σε καιρούς παλιούς
Με σοφές παραμάνες και μ' αντάρτες απόμαχους
Από τι να 'ναι που έχεις τη θλίψη του αγριμιού
Την ανταύγεια στο πρόσωπο του νερού του τρεμάμενου
Και γιατί, λέει, να μέλλει κοντά σου να 'ρθω
Που δε θέλω αγάπη αλλά θέλω τον άνεμο
Αλλά θέλω της ξέσκεπης όρθιας θάλασσας τον καλπασμό

Και για σένα κανείς δεν είχε ακούσει
Για σένα ούτε το δίκταμο ούτε το μανιτάρι
Στα μέρη τ' αψηλά της Κρήτης τίποτα
Για σένα μόνο δέχτηκε ο Θεός να μου οδηγεί το χέρι

Πιο δω, πιο κει, προσεχτικά σ' όλο το γύρο
Του γιαλού του προσώπου, τους κόλπους, τα μαλλιά
Στο λόφο κυματίζοντας αριστερά

Το σώμα σου στη στάση του πεύκου του μοναχικού
Μάτια της περηφάνιας και του διάφανου
Βυθού, μέσα στο σπίτι με το σκρίνιο το παλιό
Τις κίτρινες νταντέλες και το κυπαρισσόξυλο
Μόνος να περιμένω που θα πρωτοφανείς

Ψηλά στο δώμα ή πίσω στις πλάκες της αυλής
Με τ' άλογο του Αγίου και το αυγό της Ανάστασης

Σαν από μια τοιχογραφία καταστραμμένη
Μεγάλη όσο σε θέλησε η μικρή ζωή
Να χωράς στο κεράκι τη στεντόρεια λάμψη την ηφαιστειακή

Που κανείς να μην έχει δει και ακούσει
Τίποτα μες στις ερημιές τα ερειπωμένα σπίτια
Ούτε ο θαμμένος πρόγονος άκρη άκρη στον αυλόγυρο
Για σένα ούτε η γερόντισσα μ' όλα της τα βοτάνια

Για σένα μόνο εγώ, μπορεί και η μουσική
Που διώχνω μέσα μου αλλ' αυτή γυρίζει δυνατότερη
Για σένα το ασχημάτιστο στήθος των δώδεκα χρονώ
Το στραμμένο στο μέλλον με τον κρατήρα κόκκινο
Για σένα σαν καρφίτσα η μυρωδιά η πικρή
Που βρίσκει μες στο σώμα και που τρυπάει τη θύμηση
Και να το χώμα, να τα περιστέρια, να η αρχαία μας γη.

VI

Έχω δει πολλά και η γη μέσ' απ' το νου μου φαίνεται ωραιότερη
Ωραιότερη μες στους χρυσούς ατμούς
Η πέτρα η κοφτερή, ωραιότερα
Τα μπλάβα των ισθμών και οι στέγες μες στα κύματα
Ωραιότερες οι αχτίδες όπου δίχως να πατείς περνάς
Αήττητη όπως η Θεά της Σαμοθράκης πάνω από τα βουνά της θάλασσας

Έτσι σ' έχω κοιτάξει που μου αρκεί
Να 'χει ο χρόνος όλος αθωωθεί
Μες στο αυλάκι που το πέρασμά σου αφήνει
Σαν δελφίνι πρωτόπειρο ν' ακολουθεί

Και να παίζει με τ' άσπρο και το κυανό η ψυχή μου!

Νίκη, νίκη όπου έχω νικηθεί
Πριν από την αγάπη και μαζί
Για τη ρολογιά και για το γκιούλ μπρισίμι
Πήγαινε, πήγαινε και ας έχω εγώ χαθεί

Μόνος, και ας είναι ο ήλιος που κρατείς ένα παιδί νεογέννητο
Μόνος, και ας είμ' εγώ η πατρίδα που πενθεί
Ας είναι ο λόγος που έστειλα να σου κρατεί δαφνόφυλλο
Μόνος, ο αέρας δυνατός και μόνος τ' ολοστρόγγυλο
Βότσαλο στο βλεφάρισμα του σκοτεινού βυθού
Ο ψαράς που ανέβασε κι έριξε πάλι πίσω στους καιρούς τον Παράδεισο!

VII

Στον Παράδεισο έχω σημαδέψει ένα νησί
Απαράλλαχτο εσύ κι ένα σπίτι στη θάλασσα

Με κρεβάτι μεγάλο και πόρτα μικρή
Έχω ρίξει μες στ' άπατα μιαν ηχώ
Να κοιτάζομαι κάθε πρωί που ξυπνώ

Να σε βλέπω μισή να περνάς στο νερό
Και μισή να σε κλαίω μες στον Παράδεισο.

επιστροφή στην κορυφή
bookquote
Πόσο ωραία βιβλία έχω διαβάσει τον τελευταίο καιρό! Πόσο ωραία ταξίδια κάνω μέσα από την ανάγνωσή τους! Πάρτε ιδέες για τα βιβλία που θα διαβάσετε στις καλοκαιρινές σας διακοπές! Κι αν δεν έχετε αποφασίσει πού να πάτε φέτος, σας έχουμε προτάσεις!    maresei team
  1. Κατηγορίες
  2. Ετικέτες
  3. Δημοφιλή
Ένα κέικ μα τι κέικ;
Monday
Κέικ χωρίς ζάχαρη
Φιλέτο κοτόπουλου στο φούρνο με ψητά λαχανικά
Πατατούλες... σαν τηγανιτές
Τα ξακουστά ανώμαλα της μητέρας..
Μπισκότα βρώμης με αλεύρι ολικής άλεσης και χωρίς ζάχαρη
Πλάθω πλάθω κουλουράκια...

Ημερολόγιο άρθρων

« Οκτώβριος 2019 »
Δευ Τρί Τετ Πέμ Παρ Σάβ Κυρ
  1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31      
15.11.2013
John Newman - Love Me Again

Καλημέρα! Η Παρασκευή είναι εδώ και αυτό μόνο είναι αρκετό για να μας φτιάξει η διάθεση. Ξεκινάμε λοιπόν την ημέρα μας με μουσική. 

Περισσότερα...
21.08.2013
Η χαρά

Έτσι για μια μικρή υπενθύμιση!

Περισσότερα...
12.05.2015

Ο έρωτας στο σύμπαν

Ο έρωτας στο σύμπαν

κι αν δεν κλαις για την άνοιξη και την πρώτη ηλιαχτίδα γιατί να κλαις;
κι αν δεν πονάς για τον έρωτα όταν σε κυριεύει γιατί να πονάς για την ανάμνηση του;

Περισσότερα...
07.04.2013
Τι να φορέσω αύριο;

Το "τι να φάμε αύριο" σε κάθε πιθανή παραλλαγή (βλ. "τι να μαγειρέψω αύριο", "τι να φτιάξω αύριο", "τι να ετοιμάσω αύριο" κτλ..) και το "τι να φορέσω αύριο" νομίζω πως είναι τα δύο ερωτήματα που μας βασανίζουν πιο συχνά από οποιοδήποτε άλλο.. Κάθε μέρα αυτές οι ερωτήσεις, κάθε μέρα οι ίδιες σκέψεις, κάθε μέρα το ίδιο μικρό άγχος για να δώσουμε απάντηση...

Περισσότερα...
20.02.2013
Εικαστικά στη Θεσσαλονίκη

Πόσο χαιρόμαστε όταν ακούμε για εκδηλώσεις που μας κάνουν να σκεφτόμαστε και να βλέπουμε τον κόσμο και τις πόλεις μας αλλιώς! Αυτό το αλλιώς μας αρέσει πολύ!

Περισσότερα...
15.02.2017

John Verdon: Η λίμνη των λύκων & Νέος διαγωνισμός (ΕΛΗΞΕ)

John Verdon: Η λίμνη των λύκων & Νέος διαγωνισμός (ΕΛΗΞΕ)

Πέρασε αρκετός καιρός από την τελευταία φορά που η ανάγνωση ενός καλού βιβλίου συνετέλεσε ώστε να σταματήσω την όποια ασχολία και να αφοσιωθώ στο διάβασμα.

Περισσότερα...
02.01.2014

Noir Désir - Le Vent Nous Portera

Noir Désir - Le Vent Nous Portera

Γαλλικό και αγαπημένο!

Περισσότερα...
12.10.2015

Τραχανότο άγριων μανιταριών

Τραχανότο άγριων μανιταριών

Εκεί που με ρωτάει ο μανιταροσυλλέκτης πατέρας πότε θα μαγειρέψω τα άγρια μανιτάρια με νέο τρόπο, εμφανίζεται μπροστά μου η φωτογραφία της φίλης Ανθής για ένα λαχταριστό τραχανότο άγριων μανιταριών. Και μαζί έρχεται και η συνταγή!

Περισσότερα...
26.04.2014

Χρωματιστό πιάτο

Χρωματιστό πιάτο

Φρουτάκια φάγαμε σήμερα;

Περισσότερα...
03.01.2016

Η χειροποίητη κάρτα μου για την ανταλλαγή καρτών

Η χειροποίητη κάρτα μου για την ανταλλαγή καρτών

Φέτος... δηλαδή πέρυσι... το 2015... κάπου στο τέλος του περασμένου Νοεμβρίου έπεσα πάνω στην πρόσκληση για το Handmade Xmas Cards Swap 2015, την ανταλλαγή χειροποίητων καρτών που οργάνωνε η Ασπασία από το mylovablebaby.com με τη βοήθεια της Αντωνίας από το Crazytourists blogging και δεν το σκέφτηκα πολύ. Ανάμεσα στις ατελείωτες εκκρεμότητες του Δεκεμβρίου, δήλωσα συμμετοχή για άλλη μία ευχάριστη δουλειά. Τη δημιουργία μιας χειροποίητης χριστουγεννιάτικης κάρτας προς άγνωστο παραλήπτη.

Περισσότερα...
22.04.2013
Today's tip

Ξεκινάμε να μετράμε αντίστροφα.. 13 και σήμερα;.. και φτάνουμε στο Πάσχα! Πώς περνάει έτσι ο καιρός; 

Περισσότερα...
28.12.2012
Holiday Sweaters

Μια πρόταση για τις εορταστικές μας εμφανίσεις..

Περισσότερα...
03.02.2013

Anthony Hamilton & Elayna Boynton - Freedom

Anthony Hamilton & Elayna Boynton - Freedom

Ένα εξαιρετικό κομμάτι από ένα πολύ δυνατό soundtrack!

Περισσότερα...
26.12.2012

Η συνεισφορά μου στο γιορτινό τραπέζι

Η συνεισφορά μου στο γιορτινό τραπέζι

Για άλλη μια χρονιά το τραπέζι των Χριστουγέννων ήταν μια απόλυτα οικογενειακή υπόθεση. 

Περισσότερα...
14.10.2012
Μια από τις όμορφες πλευρές της βροχής

Κάθε φορά που "συναντώ" στο δρόμο μου ένα ουράνιο τόξο, χαμογελώ αυθόρμητα σαν μικρό παιδί!

Περισσότερα...
16.05.2015

DIY παιχνίδια για μικρά και μεγάλα παιδιά

DIY παιχνίδια για μικρά και μεγάλα παιδιά

Τέσσερις ήμασταν οι μόνιμοι ανήλικοι παραθεριστές στη μικρή αυλή μας πριν πολλά πολλά χρόνια. Παίζαμε, τρώγαμε, δημιουργούσαμε διάφορα αυτοσχέδια παιχνίδια, τι γήπεδο τένις στην παραλία με συνολικό μήκος όχι πάνω από 4 μέτρα και φιλέ από παλιά υφάσματα, τι σκηνές από κουβέρτες στο μπαλκόνι, τι κεφτεδοπόλεμο με "κεφτέδες" από βρεγμένη άμμο, τι αγώνες με τα κύματα όταν καθόμασταν εκεί που σκάει το κύμα, τι στρατιωτάκια, τι τσιλίκα...

Περισσότερα...
06.04.2013

Οι πεντανόστιμοι κολοκυθοκεφτέδες της γιαγιάς!!!

Οι πεντανόστιμοι κολοκυθοκεφτέδες της γιαγιάς!!!

Σίγουρα δεν μπορείς να φας μόνο έναν. Σίγουρα δε χρειάζεται να περιμένεις να βρεθείς σε ταβέρνα για να φας κολοκυθοκεφτέδες! Σίγουρα είναι ο ιδανικός τσιπουρο-ουζο-μεζές. Σίγουρα είναι εξαιρετικό ορεκτικό... κάπως έτσι το τρώμε εμείς σχεδόν μια φορά την εβδομάδα. Σίγουρα αν τους φτιάξετε μία φορά, θα τους ξαναφτιάξετε και άλλες.. πολλές..

Περισσότερα...
25.01.2017

Τα 3α γενέθλια του Φίλιππου

Τα 3α γενέθλια του Φίλιππου

Πότε πέρασαν τα χρόνια; Πότε έγινε ο μεγάλος αδερφός; Πότε έγινε αντρούλης; Που βέβαια δε θέλει να τρώει μόνος του και θέλει πιο πολλές αγκαλιές από ποτέ. Που είναι ο λατρεμένος όλων μας και μας παίρνει κάθε μέρα τα μυαλά όλο και περισσότερο... Δεν προλαβαίνω να σημειώνω ατάκες.

Έκλεισε τα 3! Και φυσικά κάναμε πάρτι! Το περίμενε πως και πως άλλωστε!

Περισσότερα...
23.11.2012

Βelle & Sebastian - I want the world to stop

Βelle & Sebastian - I want the world to stop

Κι επειδή είναι Παρασκευή απόγευμα και θέλουμε να παγώσει ο χρόνος και να σταματήσει να γυρίζει ο κόσμος... ας απολαύσουμε τους Βelle & Sebastian.

25.10.2015

Φλωρεντία: Μια φορά δεν είναι ποτέ αρκετή

Φλωρεντία: Μια φορά δεν είναι ποτέ αρκετή

Μπορεί οι συνθήκες τελευταία να μην ευνοούν τα ταξίδια, το μυαλό όμως ανατρέχει σε αναμνήσεις και ξαναζεί. Και κάπως έτσι ήρθε σαν στιγμιότυπο ταινίας μπροστά μου το ταξίδι στη Φλωρεντία. Μια από τις ομορφότερες πόλεις που έχω επισκεφτεί, ένα ταξίδι που σίγουρα θέλω να επαναλάβω.

Περισσότερα...
26.02.2013

Biagio Antonacci - Sognami

Biagio Antonacci - Sognami

Μετά τη στιλιστική βόλτα μας στους δρόμους του Μιλάνο, συνεχίζουμε μελωδικά και ιταλικά..

Περισσότερα...
29.04.2013
Τι να φορέσω;

Φέτος φοράμε ριγέ! Αυτό θα μπορούσε να είναι ένα από τα συνθήματα της άνοιξης σχετικά με τις στιλιστικές μας επιλογές.

Περισσότερα...
14.09.2013

Κυκλαδονήσια - Καλοκαιρινή περιπλάνηση (Μέρος 2ο)

Κυκλαδονήσια - Καλοκαιρινή περιπλάνηση (Μέρος 2ο)

Πάμε για Σύρο! Το ταξίδι συνεχίζεται!

Περισσότερα...
21.02.2013

Emeli Sandé - Next To Me

Emeli Sandé - Next To Me

Σήμερα δε θα μπορούσαμε να μην ακούσουμε ένα από τα τραγούδια της φετινής βασίλισσας των BRIT Αwards 2013, που δεν είναι άλλη από την Emeli Sandé. Επιλέγουμε λοιπόν το "Νext to me" που είναι ένα από τα αγαπημένα μας κομμάτια από το πρώτο της άλμπουμ με τίτλο "Our Version of Events".

Περισσότερα...