Ταξίδι στον κόσμο της μπίρας

Ιστορία της μπίρας

Η μπίρα πήρε το όνομα της από τους Ρωμαίους, από το λατινικό bibere που σημαίνει πίνω. Τα πρώτα ευρήματα χρονολογούνται 6.000 χρόνια πριν και αναφέρονται στην τυχαία ανακάλυψη της ζύμωσης από τους Σουμέριους. Η παραγωγή μπίρας αναπτύχθηκε περισσότερο από τους Βαβυλώνιους και συνεχίστηκε από τους Αιγύπτιους που προσέθεταν χουρμάδες για να βελτιώσουν τη γεύση της. Στην αρχαία Ελλάδα είναι γνωστή ως κρίθινος οίνος σύμφωνα με τον Όμηρο.

Η μπίρα άρχισε να τελειοποιείται κατά τον Μεσαίωνα, όταν βοήθησε στον περιορισμό της πανώλης, λόγω του αλκοόλ και του βρασμού. Οι μοναστηριακές μπίρες εμφανίστηκαν λίγο αργότερα και το 1516 ο Δούκας της Βαυαρίας με το νόμο "περί καθαρότητας της μπίρας" ορίζει τις προδιαγραφές που πρέπει να έχει μια γερμανική μπίρα. Κάτι σαν το σύγχρονο ISO δηλαδή.

Τα κύρια συστατικά της μπίρας είναι τέσσερα, νερό σε αναλογία περίπου 95%, βύνη κριθαριού ή σιταριού ή καλαμποκιού ή άλλου δημητριακού, λυκίσκος (φυτό που τα άνθη του περιέχουν ρητίνες και αιθέρια έλαια) καθώς και μαγιά που αναλαμβάνει να ζυμώσει το γλεύκος και να το μετατρέψει σε μπίρα.

Διαδικασία παραγωγής

Το κριθάρι μετατρέπεται σε βύνη. Διαβρέχεται, αφήνεται να βλαστήσει σε ειδικές δεξαμενές και μετά ξεραίνεται, ψήνεται και αφήνεται να ηρεμήσει για λίγες εβδομάδες.
Η βύνη αλέθεται και αναμιγνύεται με ζεστο νερό για να δημιουργήθεί ένας χυλός.Ο χυλός φιλτράρεται και μένει το γλεύκος (μούστος) που βράζεται σε μεγάλα καζάνια και στη συνέχεια προστίθεται ο λυκίσκος.

Το πικρό γλεύκος μπαίνει σε δοχεία περιδίνισης, μετά ψύχεται και δέχεται τη μαγιά για να ξεκινήσει η ζύμωση. Η ζύμωση διαρκεί μία περίπου εβδομάδα και μετά η μπίρα μεταφέρεται στα κελάρια όπου θα σιτευθεί από 3 μέχρι 30 ημέρες ανάλογα με τον τύπο της. Στη συνέχεια η μπίρα φιλτράρεται, ελέγχεται και συσκευάζεται σε μπουκάλια, κουτιά και βαρέλια.

Κατηγορίες μπίρας

Υπάρχουν δυο βασικές κατηγορίες μπύρας η Lager και η Ale. Η Lager αντιπροσωπεύει το 90% της παγκόσμιας παραγωγής και παρασκευάζεται από μαγιά η οποία κατά τη ζύμωση κατακάθεται στον πάτο του δοχείου ζύμωσης και ωριμάζει σε χαμηλή θερμοκρασία. Βασικές υποκατηγορίες είναι η Pilsener και η Dark Lager. Oι Αle μπίρες παρασκευάζονται από μαγιά που μετά τη ζύμωση ανεβαίνει στην επιφάνεια του δοχείου ζύμωσης και ωριμάζει σε υψηλές θερμοκρασίες. Βασικές υποκατηγορίες είναι οι Red Ale, Golden Ale, Weiss, Stout, Trappist.

Κάθε μπίρα έχει και το ποτήρι της

Οι Lager & Pilsener σερβίρονται σε ψηλό ποτήρι που λεπταίνει προς τα κάτω.
Οι Dark Lager σερβίρονται σε κολονάτο ποτήρι με ανοιχτό στόμιο.
Οι Ale σερβίρονται σε ποτήρι με ευθείες πλευρές με διάμετρο στόμιου μικρότερη από τη διάμετρο του κορμού, ενώ μερικές Ale σερβίρονται σε ποτήρι τουλίπα.
Οι Weiss σερβίρονται σε ψηλό ποτήρι με στόμιο που κλείνει στο τέλος.

Μια δυνατή μπίρα έχει περιεκτικότητα σε αλκοόλ 8% ή περισσότερο, μια μέση 4% - 7%, μια ελαφριά 1,5% - 3,5% και οι χωρίς αλκοόλ λιγότερο από 0,7%.

Ακόμα όμως και να τη βάλουμε στο ποτήρι δεν είναι κάτι απλό αλλά ολόκληρη επιστήμη.

Μπίρα από φιάλη χωρίς εναπαζύμωση στο μπουκάλι.

Η φιάλη και το ποτήρι κρατούνται υπό γωνία 45 μοιρών και ο λαιμός της φιάλης ακουμπά τα χείλη του ποτηριού. Γεμίζουμε το ποτήρι αργά ώστε ο αφρός να ανεβαίνει επάνω. Για περισσότερο αφρό ακολουθείται η ίδια τακτική αλλά με γρηγορότερο άδειασμα της φιάλης. Πίνετε μεγάλες γουλιές έτσι ώστε να πίνετε μπύρα χωρίς να χαλά το στρώμα του αφρού. Ο αφρός εγκλωβίζει το οξυγόνο (μπουρμπουλήθρες) και η μπίρα σας παραμένει φρέσκια για περισσότερη ώρα.

Μπίρα από φιάλη με επαναζύμωση στο μπουκάλι.

Γεμίζουμε το ποτήρι αργά μέχρι τη μέση. Κουνάμε κυκλικά τη φιάλη δεξιά και αριστερά ώστε να ανακατευτεί η μαγιά που έχει κατακαθίσει. Αδειάζουμε γρήγορα το υπόλοιπο της φιάλης στο ποτήρι. Σερβίρουμε κρατώντας το ποτήρι από το κάτω μέρος, ιδανικά πάνω στο αντίστοιχο σουβέρ με το λογότυπο προς την πλευρά εκείνου που σερβίρουμε.

Βαρελίσια Μπίρα

Ξεπλένουμε το ποτήρι με δροσερό νερό. Τοποθετούμε το ποτήρι κάτω από την κάνουλα σε γωνία 45 μοιρών και φροντίζουμε η μπίρα να πέφτει στα τοιχώματα του ποτηριού. Κόβουμε τον πλεονάζοντα αφρό με ένα βρεγμένο κόφτη. Η μπίρα πρέπει να έχει ένα στρώμα αφρού πάχους 2 εκατοστών περίπου. Σερβίρουμε κρατώντας το ποτήρι από το κάτω μέρος.

Μπίρα και φαγητό

Συνδυάστε μια Lager μπίρα με ζυμαρικά, ριζότο, ορεκτικά, σαλάτες , ψητά λαχανικά και κοτόπουλο
Συνδυάστε μια Golden Ale με μοσχάρι και χοιρινό
Συνδυάστε μια Pilsener με ποικιλία τυριών και ψάρι
Συνδυάστε μια Trappist με επιδόρπια φρούτων
Συνδυάστε μια Weiss με αλλαντικά και λουκάνικα
Συνδυάστε μια Red Ale με σιροπιαστά και creme brulee
Συνδυάστε μια Dark Lager με επιδόρπια σοκολάτας
Συνδυάστε μια Stout με θαλασσινά και οστρακοειδή

Και αν τώρα κάποιος σας πει "πάμε για μια μπίρα" μπορείτε να το παίξετε έξυπνοι γιατί μετά από αυτό το μάθημα δεν είστε μόνο πότες αλλά και γνώστες. Και για να μην ξεχνιόμαστε απολαύστε υπεύθυνα που λέει και η γνωστή καμπάνια για να μπορούμε να λέμε περισσότερα ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΜΑΣ!!

Πηγή: Αθηναΐκή Ζυθοποιία
Φωτογραφίες: maresei από το μουσείο της Heineken στο Amsterdam

Kείμενο: Γιώργος