Ξανά-σκέψου την Αθήνα
Χθες το μεσημέρι παρακολουθήσαμε με έντονο ενδιαφέρον την παρουσίαση των αποτελεσμάτων του διαγωνισμού "Re-think Ahens" - "Ξανά-σκέψου την Αθήνα" στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών. Αποτελέσματα που φαίνεται να δίνουν ένα νέο όραμα και μια νέα διάσταση στην πρωτεύουσα.
Για όσους δε το γνωρίζουν, αναφερόμαστε στον ευρωπαϊκό αρχιτεκτονικό διαγωνισμό του Ιδρύματος Ωνάση με όραμα τη μεταμόρφωση του κέντρου της Αθήνας μέχρι το τέλος του 2015 και μότο "Ας ξανά-σκεφτούμε την Αθήνα! Γιατί δεν υπάρχει καλύτερος τρόπος να προβλέψεις το μέλλον από το να τo σχεδιάσεις!".
Νικήτρια του διαγωνισμού αναδείχτηκε η πρόταση του γνωστού -για τις μελέτες αστικού χώρου- Ολλανδικού γραφείου OKRA LANDSCHAPSARCHITECTEN BV με τίτλο "One Step Beyond" - "Ένα βήμα παραπέρα". Σύμφωνα με το σχετικό δελτίο τύπου η πρόταση αυτή, που επιλέχθηκε ανάμεσα σε 71 συμμετοχές από διάφορα ελληνικά και διεθνή γραφεία, προβλέπει ότι η Αθήνα θα βρει το χαρακτήρα που της λείπει ως μια σύγχρονη ευρωπαϊκή πρωτεύουσα, αν κινηθεί πάνω στους ακόλουθους άξονες:
Αρχικά να γίνει μια πόλη προσιτή.Το Σύνταγμα και η Πλατεία Ομονοίας θα αποτελούν τις δύο πράσινες αστικές πλατείες, με εξέχοντα και άφθονα υδάτινα στοιχεία. Η πλατεία Δικαιοσύνης θα μετατραπεί σε ένα πράσινο αστικό δωμάτιο, το οποίο θα περιλαμβάνει μια πηγή νερού και θα φιλοξενεί δραστηριότητες σε ένα σκιασμένο προαύλιο. Στο μέσο της οδού Πανεπιστημίου, ένα πράσινο σύνολο θα δώσει στην περιοχή τον χαρακτήρα αστικού πάρκου. Το πράσινο θα χρησιμοποιηθεί ως ένα συνεκτικό δίκτυο που θα ενώνει τον δημόσιο χώρο προς κάθε κατεύθυνση και θα συνδέει τις παρακείμενες γειτονιές, με αποκορύφωμα την Πανεπιστημίου ενώ η νέα γραμμή του τραμ θα σχεδιαστεί με τρόπο τέτοιο ώστε να είναι εμφανής και να αποτελεί βασικό συστατικό της εικόνας του χώρου, συμβάλλοντας στη συνοχή του.
Έπειτα να είναι μια πόλη ανθεκτική στις κλιματικές αλλαγές. Η Πανεπιστημίου θα μεταμορφωθεί σε μια πράσινη ραχοκοκαλιά ενός ευρύτερου πράσινου δικτύου, που θα προσφέρει σκιά και προστασία. Η ευρύτερη στρατηγική περιλαμβάνει: τη μείωση της αστικής θερμοκρασίας, τη βελτίωση των συνθηκών περιβαλλοντικής άνεσης (φυσική ψύξη χάρη στη δημιουργία πράσινου και σκιάς στον δημόσιο χώρο, πράσινων ταρατσών και προσόψεων, ψυχρών δαπέδων), τη μείωση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, τη μείωση της κατανάλωσης ενέργειας καθώς και τη διαχείριση του νερού (συγκέντρωση νερού από καταιγίδες και άρδευση). Το νέο πράσινο τρίγωνο της πόλης θα συνδεθεί με τους λόφους γύρω από το κέντρο της πόλης, με αποτέλεσμα η μείωση της αστικής θερμοκρασίας να επεκταθεί σε όλο το Μητροπολιτικό Κέντρο. Η στρατηγική του πράσινου στην Αθήνα θα περιλαμβάνει μέριμνα για τη σωστή άρδευση, καθώς η καλή κατάσταση των φυτών είναι αποφασιστικής σημασίας για τη μείωση της θερμοκρασίας. Το βρόχινο νερό θα συλλέγεται σε υπόγειες δεξαμενές, στις ταράτσες ή όπου αλλού κριθεί σκόπιμο και εφικτό. Ακόμη, το νερό θα χρησιμοποιηθεί και με "ποιητικό τρόπο", κάνοντας αναφορά στον υπόγειο ποταμό Ηριδανό.
Τέλος να είναι μια πόλη γεμάτη ζωντάνια. Η αναβάθμιση της οδού Πανεπιστήμιου περιλαμβάνει τη δημιουργία φιλόξενων χώρων κατά μήκος του δρόμου. Η μελέτη εισάγει την ιδέα του θεάτρου των 1.000 δωματίων στα κενά κτήρια όπου οργανώνονται πολιτιστικά δρώμενα και δημιουργούνται νέα σημεία ενδιαφέροντος για τη δημιουργία μιας ζωντανής ατμόσφαιρας. Το πρόγραμμα των δραστηριοτήτων αυτών θα έχει σχέση με την ελληνική φιλοσοφία, την επιστήμη,το θέατρο και την τέχνη. Στόχος είναι η δημιουργία ενεργών μετώπων που θα δημιουργήσουν συνδέσεις μεταξύ των κτηρίων και της δημόσιας σφαίρας. Σε μικρότερη κλίματα οι ελαφριές αρχιτεκτονικές εγκαταστάσεις δεν θα εστιάσουν μόνο στην εμπορική δραστηριότητα αλλά θα προσφέρουν και άλλες εξυπηρετήσεις, όπως τα περίπτερα νερού ή μια βιβλιοθήκη παιχνιδιών. Το διαδραστικό διακοσμητικό φως θα δώσει στον δημόσιο χώρο την κατάλληλη ατμόσφαιρα κατά τις βραδινές ώρες.
Η παραπάνω πρόταση μας έβαλε και σε έναν ακόμη προβληματισμό. Πώς θα έπρεπε άραγε να είναι ο πολίτης της Αθήνας σε μια τέτοια πόλη; Δυστυχώς δεν είναι εύκολο να τρέξει ένας διαγωνισμός με την παραπάνω θεματολογία, αλλά ας ελπίσουμε ότι ο καθένας ξεχωριστά θα κάνει εσωτερικές αναζητήσεις του τύπου «Re-think Athens Citizens».
Μέχρι όμως να υλοποιηθούν τα παραπάνω ας απολαύσουμε το βίντεο της παρουσίασης των αποτελεσμάτων, αλλά ας επισκεφθούμε και την έκθεση με το σύνολο των σχεδίων των προτάσεων που συμμετείχαν στο διαγωνισμό η οποία θα φιλοξενηθεί στη Στέγη από τις 28 Φεβρουαρίου ως τις 6 Μαρτίου.
