Μήλος, όταν η Αφροδίτη συνάντησε τους πειρατές

Είχαμε διαβάσει και είχαμε δει τόσα πολλά γι' αυτήν που νιώθαμε ότι την ξέραμε. Τελικά αυτή η κοινωνία της πληροφορίας σου αφαιρεί κάτι από τη μαγεία του αγνώστου και της ανακάλυψης. Ωραίοι οι τουριστικοί οδηγοί αλλά τον καλύτερο θα τον γράψεις πάντα μόνος σου με οδηγό τις αισθήσεις σου. Αν και στο νησί δεν είχαμε πολλά πάρε δώσε με την έννοια του χρόνου, θα προσπαθήσω να βάλω μια τάξη στις αναμνήσεις.

Το ταξίδι ξεκίνησε με μια διανυκτέρευση στον Πειραιά επί της οδού Νοταρά σε ένα σκηνικό που θύμιζε κάτι από Κόκκινα Φανάρια. Η αναζήτηση ξενοδοχείου στον Πειραιά μπορώ να πω ότι παρουσιάζει ντοκιμαντερίστικο ενδιαφέρον, αλλά ας μην ξεφύγουμε από το θέμα. Στη Μήλο επιλέξαμε να μείνουμε σε δύο διαφορετικά μέρη (οκ δεν ήταν ακριβώς επιλογή αλλά με 100% πληρότητα δεν έχεις και πολλές). Τις πρώτες τρεις μέρες τις περάσαμε στο Κλήμα, ένα μικροσκοπικό ψαροχώρι, πολυφωτογραφημένο λόγω των μικρών παραθαλάσσιων σπιτιών που οι ντόπιοι χρησιμοποιούν ακόμη για να βάζουν τις βάρκες τους, τα χρωματιστά σύρματα. Δεν ξέρω σε πόσες φωτογραφίες τουριστών έχουν αποθανατιστεί τόσα χρόνια αλλά είναι αρκετά εξοικειωμένοι οι άνθρωποι. Κάποια απ' αυτά νοικιάζονται κιόλας αν θέλετε να σας αγγίζει και να σας κοιμίζει η θάλασσα. Προσπαθώ να κάνω την αντιστοιχία, τουρίστες να φωτογραφίζουν τη γιαγιά να σκαλίζει τον κήπο της στο χωριό αλλά δε μου βγαίνει!

Το πλοίο έκανε γύρω στις 7 ώρες με μια στάση στη Σίφνο, είχε πια μεσημεριάσει και είπαμε να ξεκινήσουμε θεαματικά τις διακοπές μας, επισκεπτόμενοι μια από τις πιο διάσημες παραλίες του νησιού το Σαρακήνικο. Ένα εξωγήινο, μοναδικό τοπίο με κατάλευκα ηφαιστειογενή βράχια να δημιουργούν μικρές και μεγάλες σπηλιές. Κάπως έτσι θα φανταζόμουν ότι είναι η επιφάνεια του φεγγαριού αν δε μου χαλούσαν τη φαντασίωση οι αστροναύτες που βάλθηκαν να αποκωδικοποιήσουν τη μαγεία. Μέχρι να συνειδητοποιήσω ότι ήμουν όντως εκεί και όχι στην οθόνη του υπολογιστή, είχα ήδη βουτήξει από τα βράχια (όχι τα πολύ ψηλά φυσικά) με την προτροπή και από κάποια Ιταλάκια που είχαν βγάλει λέπια από τις βουτιές. Δε χορταίνεις να χαζεύεις το απόλυτο λευκό με το μπλε και να ακούς τη βοή των κυμάτων που σκάνε στις σπηλιές, σαν να σου μιλάει η θάλασσα. Αξίζει να το δείτε και βράδυ με πανσέληνο αν δε φοβάστε τους σεληνιασμούς.

Το επόμενο πρωί με εκτυπωμένα άρθρα ανά χείρας ξεκινήσαμε την αναζήτηση παραλιών. Πρώτη στάση η Αλογόμαντρα, ναι το όνομα όντως δεν σε προδιαθέτει, αλλά είναι μια υπέροχη μικρή παραλία με γαλαζοπράσινα νερά κλεισμένη από ψηλά βράχια και φραγμένη από μια λωρίδα βραχώδους εδάφους με αποτέλεσμα να δημιουργείται κάτι σαν φυσική πισίνα. Βρίσκεται ακριβώς δίπλα στον Άγιο Κωνσταντίνο (επίσης όμορφη) και δεν φαίνεται από το δρόμο. Το αποτέλεσμα; Περάσαμε 2-3 φορές από πάνω της μέχρι που ένας ευγενικός Μηλιός μελισσοκόμος μας άνοιξε τα μάτια! Ξεχάστε τους χάρτες και πιάστε τους ντόπιους! Συνεχίσαμε βορειοανατολικά προς Πολλώνια κάνοντας μια στάση στην παραλία του Παπαφράγκα. Ουσιαστικά, πρόκειται για μια βαθιά θαλάσσια σπηλιά, (τα νερά είναι πάντα και παντού γαλαζοπράσινα ας μην το επαναλάβω) ανάμεσα σε βράχια που οδηγούν στην ανοιχτή θάλασσα. Για να κατεβείτε στη μικροσκοπική αμμουδιά θα πρέπει να διασχίσετε ένα απόκρημνο μονοπάτι στο βράχο. Δυστυχώς, αν και μινιόν, αποφασίσαμε ότι δε χωρούσαμε οπότε συνεχίσαμε για Πολλώνια.

Είναι το δεύτερο λιμάνι της Μήλου και τα τελευταία χρόνια το επιλέγουν όλο και περισσότεροι για τη διαμονή τους. Φημίζεται για τις ψαροταβέρνες του και από κει μπορείτε να πάρετε το πλοίο για την Κίμωλο (μόλις μισή ώρα) όπως επίσης και για την Πολύαιγο, ένα ακατοίκητο νησί με φοβερές παραλίες. Κολυμπήσαμε στην διπλανή παραλία του Πολυχρόνη. Στην αριστερή πλευρά των Πολλωνίων βρίσκεται το εκκλησάκι του Άγιου Νικόλα και η Πελεκούδα, μια χερσόνησος όπου σύμφωνα με την παράδοση το ζευγάρι που κάθεται στον μικρό βράχο σε σχήμα καρέκλας που βρίσκεται εκεί, μένει μαζί αιώνια. Τι να σας πω; Με τόσο τσίπουρο και φαγητό μετά το μπάνιο το ξεχάσαμε εντελώς. Ελπίζω ο Άγιος Νικόλας να φανεί επιεικής μαζί μας.

H Mήλος λοιπόν, είναι το νησί των μεταλλείων και των ορυχείων, μια άγνωστη πλευρά της για τους περισσότερους. Στο εξαιρετικό μεταλλευτικό μουσείο στον Αδάμαντα θα γνωρίσετε την ιστορία της μέσα από τα εκθέματα και τις ιστορίες των ανθρώπων, από ντοκιμαντέρ που προβάλλονται εκεί. Ακούσαμε διάφορα σενάρια και ιστορίες συνομωσίας για τις μεγάλες εταιρίες που κατασπαράζουν το νησί αλλά έχοντας την ιδιότητα του ρομαντικού ταξιδευτή, προτιμήσαμε να μην εντρυφήσουμε παραπάνω και απλά να μαζέψουμε πανέμορφα βότσαλα από τις παραλίες για τη συλλογή μας. Ίσως σε ένα επόμενο ταξίδι να αναζητήσουμε την αλήθεια, προς το παρόν το μόνο μυστήριο για μας είναι αν οι πέτρες μας είναι περλίτης, μπεντονίτης, οψιδιανός ή καολίνης.

Ενθουσιασμένοι από την ιδιαίτερη ιστορία του νησιού, θελήσαμε να επισκεφτούμε τα Θειορυχεία στον όρμο Παλιόρεμα. Από τον Αδάμαντα κατευθυνθήκαμε προς το χωριό Ζεφυρία και μετά ακολουθήσαμε τις ταμπέλες. Έχει έναν αρκετά δύσκολο χωματόδρομο και θα περπατήσετε λιγάκι για να κατεβείτε στην παραλία. Η παλιότερη επιχείρηση εξαγωγής θείου στην Ελλάδα σταμάτησε να λειτουργεί το 1965, τα εγκαταλελειμμένα κτίρια στο κιτρινισμένο σκαμμένο βουνό και η θάλασσα στο βάθος, δημιουργούν ένα τοπίο απόκοσμο και απίστευτα ελκυστικό. Θα μπορούσε άνετα να είναι σκηνικό για θρίλερ.

Οι εγκαταστάσεις έχουν κυριολεκτικά ρημάξει, πέρα από τα βαγόνια και κάποιες μεγάλες μηχανές δεν έχει μείνει τίποτα. Πραγματικά κειμήλια όπως βιβλιάρια υγείας, εξοπλισμός χημείου, προσωπικά αντικείμενα εργαζομένων βρέθηκαν στα χέρια κάθε επίδοξου εξερευνητή εδώ και 30 χρόνια περίπου που ξεκίνησαν οι επιδρομές. Ένα ολόκληρο μουσείο χάθηκε και το μόνο που έχει μείνει να θυμίζει πως κάποτε υπήρξε ζωή εκεί είναι οι δεκάδες κούτες γάλακτος. Μη φοβηθείτε να εξερευνήσετε τα κτίρια, το θειάφι που υπάρχει στην περιοχή, εκτός του ότι χρωματίζει υπέροχα τα νερά, έχει απομακρύνει και πολλούς ανεπιθύμητους επισκέπτες!

Η θάλασσα είναι εκπληκτική, μοναδική εμπειρία να κολυμπάς με το σκηνικό αυτό πίσω σου. Θα μείνετε σίγουρα αρκετές ώρες οπότε προμηθευτείτε νερό (πολύ όμως) και φαγητό. Θελήσαμε να πάρουμε αρκετές πέτρες με θειάφι μαζί μας (στο μουσείο πωλούνται προς 3€/μία) αλλά φοβηθήκαμε ότι το υπερσύγχρονο μηχανάκι δε θα βγάλει τις ανηφόρες οπότε αφήσαμε τα περιττά βάρη (άψυχα και έμψυχα) και καταφέραμε να ανεβούμε.

Εκπληκτική εμπειρία και περιπέτεια αλλά νιώσαμε την ανάγκη για μια ξαπλώστρα και έτσι βρεθήκαμε στην κοσμική (για τα δεδομένα του νησιού) παραλία της Φυριπλάκας. Και πάλι θα οδηγήσετε λιγάκι σε χωματόδρομο αλλά είναι εύκολα προσβάσιμη. Μια πανέμορφη μεγάλη παραλία με κάθετα κόκκινα βράχια και ένα πολύ συμπαθητικό μπαράκι. Αν την περπατήσετε όλη, μετά τα βράχια σχηματίζονται μικρές ιδιωτικές παραλίες. Εκεί στην άκρη της βρήκαμε τις πιο όμορφες πέτρες. Ζήλεψα όσο τίποτα άλλο το σπιτάκι στην αρχή της παραλίας... Εφόσον φτάσετε μέχρι εκεί αξίζει να επισκεφτείτε και το ξακουστό Τσιγκράδο, μια μοναδική παραλία περικυκλωμένη από θεόρατα βράχια, λευκή αμμουδιά και τιρκουάζ νερά. Το μόνο μελανό σημείο είναι το απότομο μονοπάτι το οποίο θα κατέβετε με σκοινί αλλά θα αποζημιωθείτε για τον κόπο σας!

Λένε ότι αν πας στη Μήλο και δεν πας στο Κλέφτικο έχεις χάσει τη μισή ομορφιά του νησιού και έχουν δίκιο. Το Κλέφτικο είναι από τις λίγες παραλίες ή μάλλον, σύμπλεγμα θαλάσσιων σπηλιών και βράχων, που δεν μπορείς να πας οδικώς. Υπάρχουν πάρα πολλά καραβάκια που διοργανώνουν ημερήσιες εκδρομές από το λιμάνι του Αδάμαντα για όλες τις παραλίες κάνοντας σχεδόν το γύρο του νησιού. Τελευταία είναι της μόδας οι αυστηρά κλειστές ομάδες των 10 ατόμων με φαγητό εν πλω (με το ανάλογο κόστος βέβαια), φυσικά δε λείπουν και τα καράβια-γήπεδα, με αυστηρά ανοιχτές ομάδες των 80+ ατόμων που αναστατώνουν νερά, ψάρια και λουόμενους στο πέρασμα τους. Εμείς επιλέξαμε να κάνουμε μια μίνι στοχευμένη κρουαζιέρα στο Γέροντα και στο Κλέφτικο ξεκινώντας από τον Κήπο, μια παραλία δίπλα στην παραλία του Προβατά. Ήταν μια υπέροχη βόλτα περίπου 3 ωρών το καλύτερο κομμάτι της οποίας φυσικά ήταν η βουτιά στο Κλέφτικο, αλλοτινό λημέρι των πειρατών και το κολύμπι μέσα στις σπηλιές. Γη, θάλασσα και αέρας έχουν κάνει πραγματικά θαύματα εδώ και η φαντασία μας μετέτρεπε τα λαξευμένα λευκά βράχια σε πειρατικούς χάρτες. Μα που είναι ο θησαυρός; Απίστευτο τοπίο, υπέροχη αίσθηση να κολυμπάς σ' αυτά τα νερά.

Ώρα για βόλτα στην Πλάκα και ηλιοβασίλεμα! Το φημισμένο και πολυπόθητο ηλιοβασίλεμα της Μήλου που πλήθη ζευγαράκια σπεύδουν να θαυμάσουν ή να φωτογραφηθούν και αν προλάβουν εφόσον η φωτογραφία πετύχει να δουν και κάτι. Το ιδανικό σημείο είναι οι δυο εκκλησίες ψηλά στην Πλάκα, η μέσα Παναγιά στην κορυφή του Ενετικού κάστρου και η Θαλασσίτρα λίγο πιο κάτω. Αν είστε τυχεροί και δεν έχει σύννεφα, οι εικόνες είναι πραγματικά μαγικές. Όπως και να 'χει, ακόμη κι αν ο ήλιος δεν είναι στα κέφια του και δε σας κάνει την τιμή να δύσει μεγαλοπρεπώς, η θέα στον κόλπο του Αδάμαντα, στη γραφική Πλάκα και στα διπλανά χωριά θα σας αποζημιώσει. Ο πιο ρομαντικός τουρίστας ήταν αδιαμφισβήτητα ένας πιτσιρικάς που έφτασε με το skate του ανά χείρας και δεν έβγαλε ούτε μια φωτογραφία.

Η Πλάκα, η πρωτεύουσα του νησιού, είναι από τις πιο γραφικές των Κυκλάδων, με υπέροχα στενά, πανέμορφες αυλές και εκλεπτυσμένα μαγαζιά. Το βραδάκι πλημμυρίζει από κόσμο που βολτάρει στα σοκάκια της. Θα πρέπει οπωσδήποτε να δοκιμάσετε μιλφέιγ στο ζαχαροπλαστείο Παλαιός, συγκλονιστική εμπειρία. Θα μπορούσα να γράψω ολόκληρο δοκίμιο για την αέρινη, βουτυράτη κρέμα του και την τραγανή, καραμελένια σφολιάτα.

Πολύ ιδιαίτερο μπαράκι είναι το Κρι-Κρι με μοναδικά κοκτέιλ και εξαιρετικά live όπως επίσης και το Εν Πλω με πανοραμική θέα.

Στην Πλάκα θα κάνετε βόλτες με τις ώρες, κάθε στιγμή της ημέρας έχει κάτι μαγικό και πολλές γωνιές της για να ανακαλύψετε. Μην παραλείψετε να επισκεφθείτε το αρχαιολογικό μουσείο με την αξιόλογη συλλογή εκθεμάτων όπως επίσης και το λαογραφικό. Η Πλάκα συνορεύει με την Τρυπητή έναν παραδοσιακό οικισμό κτισμένο πάνω από τα ερείπια της αρχαίας πόλης του Κλήματος. Πιο διακριτική, αλλά εξίσου όμορφη, με την εκκλησία του Αγίου Νικολάου να δεσπόζει στο κέντρο της και αρκετούς ανεμόμυλους, προσφέρεται για βόλτα, φαγητό και ποτό (μπορείτε μάλιστα να περπατήσετε από την Πλάκα να διασχίσετε την Τρυπητή και να φτάσετε μέχρι το Κλήμα). Στην Τρυπητή βρίσκονται οι Παλαιοχριστιανικές κατακόμβες, από τα πιο αξιόλογα Χριστιανικά μνημεία παγκοσμίως, μαζί με τις κατακόμβες της Ρώμης και το αρχαίο θέατρο.

Αλλά ας μιλήσουμε για φαγητό. Ιδιαίτερα σε καιρούς σαν τους δικούς μας, καιρούς ύφεσης και εμπορικού πολέμου, όπου οι υλιστικές αξίες του γαστρονομικού επιδεικτισμού και ενίοτε ουσουδισμού, του καιρού της απατηλής ευδαιμονίας τείνουν να δώσουν τη θέση τους στις αξίες της φτηνής αρπακολίστικης τουριστικής εγκράτειας, η γενναιοδωρία ενός όμορφα στρωμένου τραπεζιού πρέπει να εξυμνείται. Το εστιατόριο Barriello στην Τρυπητή δίνει ένα μάθημα γαστρονομίας που ίσως δεν αντιληφθούν ποτέ τα στίφη των τουριστών που ψάχνουν για το μενού 6-7 σελίδων, ότι στην καλή γαστρονομία ουκ εν τω πολλώ το ευ. Αρκούν λίγα αλλά εκλεκτά εδέσματα από έντιμες πρώτες ύλες για να φτάσουμε στη γευστική ευδαιμονία και όχι απλώς να κορέσουμε την πείνα μας. Θα επιστρέφαμε χειμώνα στο νησί απλά και μόνο για να δειπνήσουμε στο εσωτερικό του, στην αινιγματική, μεσαιωνική αίθουσα του διατηρητέου παλιού κτιρίου με τα ξύλινα δοκάρια, που ο ιδιοκτήτης έχει καταφέρει να του προσδώσει κάτι κινηματογραφικό. Μιλώντας δε, για τη γευστική μας αντίληψη η οποία είναι κάτι παραπάνω και πιο σύνθετο από τις πέντε αισθήσεις μας και τις πέντε γεύσεις, το εστιατόριο Πέτρινο στη Ζεφυρία θα σας ικανοποιήσει απόλυτα. Ένας όμορφα φροντισμένος χώρος, ένας ιδιοκτήτης του οποίου η ευγένεια αντανακλάται στον ήχο και στην ηρεμία του λόγου του όταν σου παρουσιάζει τα πιάτα, ένα μενού που μεταβάλλεται ανάλογα με τις πρώτες ύλες που βρίσκει και καλύπτει τις επιλογές τόσο σε ψάρι όσο και σε κρέας και τα ψαγμένα τοπικά προϊόντα, (δοκιμάστε οπωσδήποτε λαδοτύρι).

Η απάντηση στην προσέλευση υψηλού επιπέδου τουρισμού στην χώρα μας σίγουρα κάνει και μια στάση, σαν πλοίο στη γραμμή των Κυκλάδων, στην Ελληνική γαστρονομία. Γιατί Ελληνική γαστρονομία και γκουρμέ δε σημαίνει αναγκαστικά πολυτέλεια ούτε φυσικά μόδα. Είναι η ενσυνείδητη εξιχνίαση γεύσεων, αρωμάτων και χρωμάτων της Ελληνικής γης, ο σεβασμός στην αρμονία και σε κάποιους έστω συμβατικούς κανόνες σχετικά με το τι πάει και τι δεν πάει. Οι μνήμες, οι προσδοκίες, τα βιώματα και ιδίως η ψυχολογία της στιγμής όπως και το κάδρο στο οποίο τρώμε κάτι, επηρεάζουν την γευστική μας μνήμη και μας κάνουν να επανερχόμαστε σε αγαπημένους προορισμούς.

Από το μπαλκόνι μας στον Αδάμαντα χαζεύαμε τα πλοία που αράζανε σε σημείο αναπνοής και ευχόμασταν το δικό μας να μην έρθει ποτέ. Η Μήλος μας γοήτευσε και εμείς αφεθήκαμε πλήρως στη μαγεία της. Γνωρίσαμε ένα άλλο κομμάτι της που δεν φανταζόμασταν ότι υπήρχε και γίναμε μανιακοί συλλέκτες πετρωμάτων. Αγαπήσαμε τις παραλίες της, κολυμπήσαμε σε 9 από τις περίπου 70 που λέγεται ότι έχει, οπότε αποφασίσαμε ότι πρέπει να 'ρθουμε άλλες 8 φορές!

Και να 'μαστε τώρα εδώ, σ' αυτό το πλοίο που όλο ελπίζαμε πως δε θα 'ρθει, να σας γράφουμε για τη δική μας Μήλο, να μοιράζουμε σαν μικρά παιδιά τα βότσαλα, με την αίσθηση πως όλα έγιναν σε λίγες μόλις ώρες σαν σε όνειρο και με τους ήχους της θάλασσας να αντηχούν ακόμη μέσα μας.

Σημεία ενδιαφέροντος

Μεταλλευτικό μουσείο - Αδάμαντας
Καταφύγιο - Αδάμαντας
Αρχαιολογικό μουσείο - Πλάκα
Λαογραφικό μουσείο - Πλάκα
Αρχαία πόλη Φυλακωπής
Κατακόμβες - Πλάκα

Παραλίες

Σαρακήνικο
Αλογόμαντρα
Φυριπλάκα
Αγία Κυριακή
Παλαιοχώρι
Προβατάς
Πολυχρόνης
Κλέφτικο
Γέροντας

Κείμενο & Φωτογραφίες: Νίκη Χ. και ο Τρυποκάρυδος :)