Open House 2013: Εντυπώσεις

Μετά την περσινή επιτυχημένη διοργάνωση αυτής της ξεχωριστής ιδέας, είχαμε την ευκαιρία να ζήσουμε και φέτος –όσοι λάβαμε μέρος ως εθελοντές και όσοι βρεθήκαμε στα σημεία αρχιτεκτονικής σημασίας– ένα διήμερο πολιτισμού και περιήγησης στη Θεσσαλονίκη. Περίπου τριακόσιοι εθελοντές και εθελόντριες ήταν σε ετοιμότητα να υποδεχθούν και να ξεναγήσουν τον κόσμο της πόλης, που και φέτος αγκάλιασε με ενθουσιασμό το θεσμό. Τα κτίρια, είτε ιστορικού ενδιαφέροντος μνημεία, είτε σύγ-χρονα οικήματα σημερινής χρήσης (ιδιωτικές κατοικίες, εταιρικά γραφεία, μουσεία), ήταν όλα τους προετοιμασμένα να υποδεχθούν και με τη συνδρομή των εθελοντών να αλληλεπιδράσουν με τους κατοίκους και τους τουρίστες της πόλης, προσφέροντας έτσι μία δυναμική ιστορική και αρχιτεκτονική εμπειρία.

Τα κτίρια πολλά σε αριθμό, τα χρονικά πλαίσια συγκεκριμένα, οι αποστάσεις μεγάλες. Έτσι ο κόσμος κινήθηκε στους δρόμους της πόλης με ταχύτητα για να προλάβει την ξενάγηση σε όσο το δυνατόν περισσότερα σημεία. Μ' έναν χάρτη στο χέρι κι ένα ζευγάρι άνετα παπούτσια (απαραίτητα εφόδια!), οι λάτρεις του θεσμού, προγραμμάτισαν το χρόνο τους και τις επισκέψεις τους. Αν δεν κατάφεραν να επισκεφθούν κάποια από τα οικήματα των επιλογών τους, ας μην στεναχωριούνται: το OPEN HOUSE ανανεώνει το ραντεβού του μαζί μας για την επόμενη χρονιά.

Από την προσωπική μου εμπειρία ως εθελόντρια και επισκέπτρια –'εξουθενωτικός' συνδυασμός που όμως, πιστέψτε με, άξιζε τον κόπο–, διαπίστωσα με χαρά πως όλες οι ηλικίες μαγνητίστηκαν και ενέδωσαν σ' αυτό το 'αρχιτεκτονικό σαφάρι' στην πόλη. Οι μεγαλύτερες ηλικίες επικεντρώθηκαν κυρίως σε ιστορικά μνημεία, όπως π.χ. οι βίλλες του 19ου και 20ου αιώνα που ως γνωστόν συναρτούν την ιστορική φυσιογνωμία της Θεσσαλονίκης, και με κάθε ευκαιρία μοιράζονταν με το κοινό τις μνήμες τους, δίνοντας την αφορμή για δημιουργικές συζητήσεις. Οι νεαρές ηλικίες, διέθεσαν την προσοχή τους ανάμεσα στην ξενάγηση και στη φωτογράφιση, αποκομίζοντας το απα-ραίτητο φωτογραφικό υλικό που πιθανότατα μοιράστηκαν με φίλους τους από τα μέσα δικτύωσης, διακινώντας έτσι τη σημασία του θεσμού. Μέχρι και υπομονετικά μωράκια στα καρότσια των γονιών τους περιηγήθηκαν στο εσωτερικό κατοικιών! Με βάση τα στοιχεία προσέλευσης, η πλειοψηφία του κοινού ήτανε φοιτητές της πόλης, εκ των οποίων οι φοιτητές της αρχιτεκτονικής αποτέλεσαν το μεγαλύτερο πλήθος. Αρκετοί και οι ξένοι τουρίστες, οι οποίοι έτυχαν, όπου η εθελοντική στελέχωση το επέτρεψε, ξενάγηση στην αγγλική γλώσσα. Σχεδόν διπλάσιος κόσμος ανταποκρίθηκε στην πρόσκληση του OPEN HOUSE σε σχέση με την περσινή χρονιά.

Το ουσιαστικό πλεονέκτημα που προσφέρει ο θεσμός του OPEN HOUSE, είναι ότι παρέχει την ευκαιρία να γνωρίσουμε εκείνα τα σημεία της πόλης που δεν είναι προσιτά στο ευρύ κοινό. Για παράδειγμα, πότε άλλοτε θα μπορούσε κανείς ν' ανεβεί στη σκηνή του Μεγάρου Μουσικής, ή να επισκεφτεί την κατοικία του δώματος στην οδό Σοφούλη, που αν και μικρότερη από 25 τμ, καταφέρνει με τα μεγάλα της ανοίγματα στην πανοραμική θέα της πόλης να δημιουργεί μια δυναμική εξωστρέφεια; Πότε άλλοτε θα μπορούσαμε να επισκεφθούμε το βιοκλιματικό σπίτι μέσα στο δάσος του Πανοράματος με τις φυτεμένες στέγες του, ή να δούμε χώρους εργασίας σημαντικών αρχιτεκτονικών και σχεδιαστικών γραφείων όπως το γραφείο των BEETROOT και των SCHIMA 4;

Είναι γεγονός ότι την κρίσιμη περίοδο που διανύουμε, το αγαθό του πολιτισμού είναι πιο απαραίτητο από ποτέ. Ο θεσμός του OPEN HOUSE THESSALONIKI απέδειξε πως μία οργάνωση στηριγμένη στον εθελοντισμό, μπορεί να μετατρέψει ένα συνηθισμένο σαββατοκύριακο σε πολιτιστικό διήμερο. Και η πιο μεγάλη προσφορά του είναι ακριβώς αυτή: η καθιέρωση μιας πολιτισμικής δραστηριότητας που ως σκοπό έχει τη γνωριμία με την ιστορία άλλα και το σύγχρονο αρχιτεκτονικό προφίλ μιας πόλης 'ανήσυχης' και ανθεκτικής στο χρόνο και στον τόπο.

Υ.Γ. Το OPEN HOUSE άνοιξε ήδη πανιά για την Αθήνα, όπου πρόκειται να πραγματοποιηθεί τον Μάρτιο του 2014...

Βανιώτη Δέσποινα
Αρχιτέκτων Μηχανικός
Εθελόντρια του OPEN HOUSE THESSALONIKI